• Anasayfa
  • HABERLER
    • Sokakta mücadele, sandıkta HDP!

      Sokakta mücadele, sandıkta HDP!

      Bizler bugün en önemli işimizin, “HDP barajı geçer mi geçmez mi” diye zar atmak değil, HDP’nin barajı geçmesi için atılması gereken adımlara yoğunlaşmak olduğunu düşünüyoruz.

      Şimdi barajı aşma, başka bir Türkiye’nin kuruluşu için mücadele etme zamanıdır.

      Bilgi için: DSİP Seçim Kampanyası

  • DESTEKLEDİĞİMİZ YAYINLAR
  • DESTEKLEDİĞİMİZ KAMPANYALAR
  • KÜTÜPHANE
  • LİNKLER
  • VİDEOLAR

Prş10192017

Son güncellemePzt, 25 Eyl 2017

Back KÜTÜPHANE BROŞÜRLER Dave Crouch: Bolşevikler ve İslam

KÜTÜPHANE

Dave Crouch: Bolşevikler ve İslam - Dipnotlar

Dipnotlar

1 Temmuz olaylarının ertesinde Yasmin Alibhai Brown ‘kendinden nefret eden sapıkların’, ‘taşeron İslamcı faşistlerin’ ve ‘deli gözlü katillerin’ ‘saf, riyakar şeytanlığından’ bahsediyordu. (Let Us Not Grace these Bombers with a Cause, Independent, 11 July 2005). Polly Toynbee de SWP’yi ‘ilkel İslamcı aşırılıkçılarla aynı yolda olmakla’ suçladı. (In the Name of God, Guardian, 22 July 2005); Nick Cohen liberal solun “psikopat aşırı sağın yol arkadaşı haline geldiğini” yazdı, (I still fight oppression, Observer, 7 August 2005.)

2 Marxists and Religion: Yesterday and Today, International Viewpoint, Mart 2005, ayrıca bkz. http://www.zmag.org

3 SWP tarafından Londra’da düzenlenen Marxism 2004 etkinliğinde ‘The Middle East Through the Mirror of Marxism’ toplantısı, Temmuz 2004. Achcar bu toplantıda, Hıristiyanlık ve İslam’ın kökenlerinin tamamen farklı olduğunu, birisinin baskıya maruz kalan bir hizip olarak doğarken diğerinin hızla büyük bir imparatorluğun yöneticisine dönüştüğünü bu nedenle de Kuran’ın solcu yorumlara kapalı olduğunu öne sürdü. Achcar şöyle devam etti: “İçeriğine radikal sol bir yorum getirmekte gerçekten çok zorlanırsınız. Bu yüzden de Allah’ın sınıfları yarattığını sosyal sınıfların doğal ve aşılamaz olduğunu söylerler. Kadın sorunundan bahsetmeme bile gerek yok… çok gerici sonuçlara yol açıyor” dedi. Oysaki İslam’a Marksist bir yaklaşım Kuran gibi metinlerden değil, toplumdaki maddi çelişkilerden yola çıkmalıdır.

4 Building on the Success of the London ESF, IST Discussion Bulletin, January 2005.

5 V.I. Lenin (1909) Socialism and Religion (1905). Lenin’in bu metinde belirtilen bütün makaleleri için bkz. www.marksist.org/archive/lenin

6 K.Marx (1843) Contribution to the Critique of Hegel’s Philosophy of Right, bkz www.marxist.org

7 Lenin (1909) The Attitude of the Workers’ Party to Religion

8 L.Trotsky (Harmondsworth, 1984), My Life, ch.6

9 T. Cliff (London 1986) ‘Lenin vol. 1: Building the Party’, s.84-86

10 Age, s.157-158

11 W. Husband (Illinois, 2000) Godless Communists: Atheism and Society in Soviet Russia 1917- 1932, s.54-57

12 P. Steeves (New Jersey, 1991) Keeping the Faiths: Religion and Ideology in the Soviet Union, s.85-86. Protestan Evangelist hareketi geliştiren bütün bu faaliyetler Stalin’in iktidarını sağlamlaştırmasıyla Nisan 1929’da yasaklandı.

13 Brock P. ve Socknat T. P. (ed), (Toronto, 1999) Challenge to Mars: Essays on Pacifism from 1918 to 1945 içinde Russian Baptists and the Military Question, 1918-1929, s.21-40.

14 Alıntı yapan Steeves P. age

15 W. Husband, age, s.58-59.

16 W. Husband, age, s. 59-66. Dini Dernekler Yasası’nın 17. maddesine göre: ‘Dini derneklerin şu faaliyetlerde bulunması yasaklanmıştı: a) yardımlaşma fonlarının oluşturulması, kooperatifler, sınai birimlerinin kurulması ve genel olarak ellerinde bulunan malvarlıkların dini ihtiyaçların giderilmesi dışındaki herhangi bir hedefe yönelik kullanımı,b) üyelerine maddi yardımda bulunmak, c) çocuklar, gençler, kadınlar için özel ibadetler veya başka toplantılar örgütlemek veya İncil, edebiyat, el sanatları, meslek veya dini eğitim toplantıları, grupları, çevreleri örgütlemek, geziler ve çocuk bahçeleri düzenlemek, kütüphane ve okuma odaları, sanatoryum ve tıbbi klinikler açmak…

17 A. Bennigsen ve C. Lemercier-Quelquejay (London, 1967) Islam in the Soviet Union, s.78., R. Pipes (New York, 1954) The Formation of the Soviet Union, s.77.

18 D.J. Raleigh (ed), (Pittsburg, 2001), Provincial Landscapes: Local Dimensions of Soviet Power, 1917-1953 içinde D.T. Northrop, Hujum: Unveiling Campaigns and Local Responses in Uzbekistan, 1927, s.125145

19 A. Khaleed (Berkeley, 1998) The Politics of Muslim Cultural Reform: Jadidism in Central Asia.

20 R.G. Suny ve T. Martin (ed), (Oxford, 2001) A State of Nations: Empire and Nation-Making in the Age of Lenin and Stalin içinde, A. Khaleed, Nationalizing the Revolution in Central Asia: The Transformation of Jadidism, 1917-1920

21 J. Smith, The Bolsheviks and the National Question, 1917-1923, (London 1999), s. 131

22 F.M. Mukhametshii Musul’mane Rossii, (Moscow, 2001), s.48-49

23 A. Khaleed, age, bu çalışmadan bahseder. Irına Lester’a tam metni British Library’den bulup çıkardığı için müteşekkirim.

24 Ayrıntı için bkz. International Socialism 94, (Spring 2002) The Seeds of National Liberation, s.115-142. Ayrıca bkz. benim Svobodnaya Mysl’-XX1, no 7, (2004) Levye i prava malykh narodov, veya www.postindustrial.net

25 A. Avtorkhanov, Imperia Kremlia, (Vilnius, 1988), s.99

26 A. Park Bolshevism in Turkestan, 1917-1927, (New York, 1957), s.214

27 Bu ve önceki paragrafın alındığı kaynak A. Park, age, s.229-234; F.M.

Mukhametshii, age, s.45-48, V.O. Bobrovnikov Musul’mane Severnogo Kavkaza (Moscow, 2002), s.217-234, D.T. Northrop, Veiled Empire: Gender and Power in Soviet Central Asia (New York, 2004), s.77-78, 274-275, G. Massell, The Surrogate Proletariat: Moslem Women and Revolutionary Strategies in Soviet Central Asia: 1919-1927 (Princeton, 1974), s.202-203.

28 M. Bennigsen Broxup (ed) The North Caucasus Barrier: The Russian Advance Towards the Muslim World, (London, 1992) s.7; M. Bennigsen Broxup, Russia and the North Caucasus; T. Martin The Affirmative Action Empire: Nations and Nationalism in the Soviet Union, 1923-1929, (New York, 2001), s.130; A.Park, age, s. 242-243.

29 G. Massell, age; A Bennigsen ve S Wimbush, Muslim National Communism in the Soviet Union: A Revolutionary Strategy for the Colonial World (Chicago, 1979); A Khaleed, The Politics…, age.

30 A. Bennigsen ve S. Wimbush, age, s.222-223; V.O. Bobrovnikov, age, s.218; M. Bennigsen Broxup, age, s.6; A. Avtorkhanov, age, s.99.

31 Erken Bolşevik dönem hakkındaki eserlerin çoğunda ve Bolşevik eserlerin de çoğunda ‘Müslüman’ sözcüğünün bir dini inancı tanımlamaktan çok ulus ya da coğrafyayı belirtmek için kullanıldığını not etmek önemlidir: Troçki bile ‘Müslüman milliyetçiliği’nden bahsetmektedir. (Vospitanie molodezhi i natsional’nyi vopros, Pravda, 1 Mayıs 1923). Bu hem zamanın kavramlarını hem de Orta Asya’da ulus devletlerin yeni oluşlarını yansıtmaktadır. Bennigsen ve Wimbush’un, age, eserleri bu karışıklıktan ciddi ölçüde etkilenmiştir.

32  Mir-Said Sultan Galiev, The Tartars and the October Revolution ve The Methods of Antireligious Propaganda Among Muslims (1921), her ikisi de A. Bennigsen ve S. Wimbush, age, içinde yeniden basıldı, s.138-157. Rusya’nın Müslüman bölgelerinden Sultan Galiev gibi çok parlak bazı komünist liderler çıktı. Bir öğretmenin oğlu olan Galiev, Kasım 1917’de 23 yaşındayken Bolşeviklere katıldı. Birkaç ay sonra Müslüman Komiserliği’nin başına geldi. Üretken bir yazar ve başarılı bir hatipti. Bizler bugün Üçüncü Dünya ülkelerindeki ulusal kurtuluş hareketlerinin kendilerini ‘sosyalist’ ya da ‘Marksist’ diye adlandırmalarına alışığız: Sultan Galiev bu fikirlerin entelektüel babasıdır. (Örneğin Cezayirli Ahmed Bin Bella ondan alıntı yapmayı çok sever.) Sultan Galiev doğudaki ulusal kurtuluş hareketlerinin doğası gereği anti-emperyalist, sosyalist ve devrimci olduğunu öne sürdü. Onun Marksizm, milliyetçilik ve ‹slam’ı birleştirdiği fikirlerinin Bolşevizm’den önemli bir kopuş olduğuna şüphe yok, ancak bu fikirler özel koşullar altında ve Rus Devrimi’nin yenilgisinin bir sonucu olarak ortaya çıktı. Galiev yükselen Stalinist bürokrasinin ilk önde gelen kurbanıydı.

33  L. Trotsky, Tasks of Communist Education, Problems of Everyday Life (New York, 1994) içinde, s.118; A. Avtorkhanov, age, s.102; D. Northrop, Hujum…, age.

34  A. Khaleed, The Politics…, age, s.288.

35  Alıntı yapan H. Carrère d’Encausse, The Great Challenge: Nationalities and the Bolshevik State, 1917- 1930 (New York, 1992), s.183. Bennigsen ve Lemercier-Quelqeujay ‘Sovyet hükümeti merkezde her türlü politik inançtan Müslümanları çekmek için gayret göstermiş olsa da, çevre bölgelerde hiç de böyle olmadı’ diyor. Islam in the Soviet Union, age, s.83.

36  A. Park, age, s.209.

37  Age, s.242; G Massell, age, s.196-198, 258-259.

38  D. Northrop, Veiled Empire…, age, s.78.

39  Age, s.80-81 (vurgu orijinalinde).

40  Age, s.81. Kadınların statüsünün yükseltilmesi için örtünmenin kaldırılmasını devrimden önce savunanlar Cedidci reformculardı.

41  D. Northrop, Hujum…, age, s.129 ve dipnot 11.

42  G. Massell, age, s.227-228.

43  Age, s.165-171.

44  Rusya’da kadının kurtuluşu konusundaki en önemli tarihçilerden biri olan Richard Stites hücum’u Stalin’in ‘cinsel Termidor’u olarak görememesi çok yazık. R. Stites, The Women’s Liberation Movement in Russia: Feminism, Nihilism and Bolshevism 1860-1930 (Princeton, 1978), s.340.

45  G. Massell, age, s.275-284; D. Northrop, Hujum…, age.

46  D. Northrop’a göre: ‘Hücum’un başörtüsünü hedef alması bir bakıma örtünmenin cazibesini güçlendirmekle kaldı; kısa vadede başörtülü kadınların sayısını arttırmaya yaradı…’ age, s.145.

47  Bunu ayrıntılı olarak International Socialism 94’te açıkladım, age.

48  Tainy Natsional’noi Politiki TsK RKP: Stenograficheskii Otchet Sekret-nogo IV Soveshchaniia TsK RKP, 1923g (Moscow, 1992), s.256-257.

49  Age, s.113. Zinoviev dört günlük konferansın son konuşmasında Khodzhanov’un konuşmasını övdü. (s.223).

50  Age, s.162-163.

51  Age, s.197.

52  Bkz, örneğin, Hannah Sell’in makalesi Islam and Socialism, Socialist Today issue 87 (October 2004) içinde, veya G. Byrne’ın son derece zayıf makaleleri Solidarity, issues 46, 47, 48 ve 50 (2004) içinde.

53  ‘Uzlaşmaya karşı duyulan bu görünüşte devrimci korkunun arkasında aslında politik pasiflik… ciddi bir politik mücadele yanılsaması yatmaktadır’-L. Trotsky, On the United Front, The First Five Years of the Communist International, volume 2 (New York, 1974), s.96.

54 Örneğin Lenin Polonyalı köylülerin ‘ulus, din, “Polonya” toprakları için mücadelesi’nden (Critical Remarks on the National Question, 1913) ve erken kapitalizmin ‘tüm eski, ortaçağa ait, kast, bölge, küçük ulus, din ve diğer bariyerleri’ süpürerek toprakları ulus devletler içinde birleştirmesinden söz eder (The Rights of Nations to Self-Determination, 1914). Troçki ‘Müslüman milliyetçiliği’nden bahsetmektedir (bkz. dipnot 31).

55 Bkz. Lenin, Critical Remarks on the National Question.

56 Bkz. örneğin, dini okullar üzerine tartışma, Nick Grant ve Ger Francis arasında SWP’nin Pre-Conference Discussion Bulletins, no 2 ve 3, 2005.

57 Bkz. dipnot 35.

58 Manifesto of the Congress to the Peoples of the East, Baku: Congress of the Peoples of the East (New Park Publications, 1977) içinde, s.172. Kongre her türlü problemle kuşatılmıştı ancak burada ayrıntıya girmemiz olanaksız. 1922’de Komünist Enternasyonal’in 4. Kongresi, 2. Kongre’de kabul edilen politikalarını değiştirdi ve emperyalizme karşı Panislamcılık ile geçici ittifakları kabul etti –E.H. Carr, The Bolshevik Revolution 1917-1923, volume 3 (Harmondsworth, 1971), s.476.

59 M Bennigsen Broxup, The Last Ghazawat: The 1920-1921 Uprising, Bennigsen Broxup (ed), The North Caucasus Barrier, age, içinde, s.112-145. Bennigsen Broxup’a göre yerel Bolşeviklerin aşırı sol politikaları Gotsinskii ayaklanmasına desteği arttırdı.

TEMEL FİKİRLERİMİZ

ONLAR YÜZDE 1
BİZ YÜZDE 99'UZ

KÜTÜPHANE

DSİP Broşürü
BROŞÜRLER - KİTAPLAR

İLETİŞİM ADRESLERİ

DSİP ÖRGÜTLERİ -
ANTİKAPİTALİST ÖĞRENCİLER

FOTO GALERİ

KOŞ, ARKANDA ESKİ DÜNYA VAR

BİZİ TAKİP EDİN

DSİP'i Facebook'ta takip edin Facebook
DSİP'i Twitter'da takip edin Twitter
DSİP'i Youtube'da takip edin YouTube
feedburner Feedburner
DSİP'i RSS'den takip edin RSS